Dyslexia and Learning Difficulties in English Language Teaching

An article on Dyslexia and Learning Difficulties in ELT, by Panayiotis Constantinides.

Panayiotis Constantinides is an English teacher, certified oral examiner and licensed Dyslexia evaluator. He holds a Certificate in English Methodology from the British Council, a Diploma in IT from the Open University, U.K. and a postgraduate Certificate in Inclusive Education, Support for Learning, from the University of Glasgow.  He has been teaching English for 20 years and assesses students with LD since 2012. He has been a member of the IT team at the University of the Aegean, department of Product and System Design since 2000 and an oral examiner of levels B2-C2 since 2006. You can contact him at pkon@aegean.gr

On October 18, 2014 International Publishers and P. Constantinides are organising a workshop regarding this topic. A certificate of attendance will be provided to all attendees.





There has been a lot of discussion regarding Dyslexia and LD, mostly during the last two decades, when the number of students facing them seems to be rising. Despite opposing voices (see Prof. Julian Elliott & Elena Grigorenko’s book “the Dyslexia Debate”), the majority of scientists agree that Dyslexia and LD are part of our everyday teaching life and as such, solutions should be sought in order to create a more inclusive educational environment.


How serious the situation is, can easily be determined by looking at some numbers. In short, and according to Driver Youth Trust, dyslexia and LD seem to affect 12 to 15% of the global population, one third of which are children. A 70 to 80 % of the above is hereditary and the ratio between boys and girls is approximately four to one. It is more common among left-handed students, though this cannot be considered a rule. Quite surprisingly, only in the U.S. 40 million people are estimated to face LD and worst, only 2 million know it, reinforcing a secret rule which wants the majority of individuals with LD to be unaware of it!


Efforts to express an accurate term for dyslexia are numerous, not many though have been generally accepted. A worth mentioning one is sir Jim Rose’s (BDA, 2009), who refers to it as “a learning difficulty that primarily affects the skills involved in accurate and fluent word reading and spelling”. If we wish to give a more precise view of the condition, we could add that “dyslexia can affect the way you communicate, and it is different for everyone. Unidentified dyslexia can result in low self esteem, high stress and low achievement” (Dyslexia Scotland, 2009). This term stresses a really significant part of this difference: the fact that dyslexia cannot be grouped and it is unique and different for each individual.


It would be unwise to believe that a student whose mother tongue is not English, will face difficulty only in this language and not in the second taught. Sometimes, we, English teachers, may happen to be the first to recognize some “difference” and therefore it would be really important to be aware of some “signs” that could trigger some more meticulous view to our student. Many teachers or even parents will think of the confusion between “p” and “q” or “b” and “d”, but there is a lot more than this. In any case, dyslexia touches a number of different areas, hence the variety of signs we may receive.  Some of the points worth our attention are:

  • Reading and writing speed
  • Sequencing (months, numbers, etc)
  • Length of attention span
  • Interaction with peers
  • Breaks in speech
  • Problems with visual discrimination (e.g. between similar letters or words) as much as auditory discrimination of some sounds
  • Difficulty comprehending information
  • Signs of low confidence

The list could be much longer, but the above are typical examples of a dyslexic profile.


It is understandable that  EL teachers  may feel they are not the ones who should “diagnose” a dyslexic or LD profile. Indeed, we are not supposed to provide a diagnosis, mostly for a phenomenon the majority of us is not familiar. Being teachers though, we are supposed to inform parents and perhaps the school teacher, that we have noticed signs of LD. This is actually the first step: inform the family of anything different you have noticed, ask them whether they or the school teachers have discerned anything similar and if they have, encourage them to see a specialist. The sooner an assessment is performed, the better for the child. No matter, whether the family proceeds with an appointment and evaluation or not, you will have acted properly as their offspring’s teacher. If parents decide to arrange an evaluation test, state and private centers are available to do so. The main difference is that a child can be provided with some extra prerogatives at school and English exams (e.g. extra time or oral examination in specific subjects) only if they have been diagnosed by a state center. In Greece, the relevant laws are 3699 of 2008 and 4186 of 2013.


In case your student has been diagnosed to have LD or Dyslexia, you will need to adopt your teaching methods according to the results of the test and certainly come in contact with the specialist who performed the test. It is very probable that your student will attend some sessions with the specialist in order to do some intervention exercises in the areas their score was low. In some cases, you may be advised to use similar exercises in English, aiming at improving their performance and simultaneously building up their self-confidence. This will be easier if you work with the child in private lessons and more difficult, not impossible though in a mainstream class. Whatever the case, there are some basic rules you should follow:

  • Do not stress them. Give clear guidelines, chunks of work, cut in pieces, do not load them with long lists
  • See which parts they are “afraid of” and support them accordingly, offering advice
  • Praise them, making sure you do not overdo it
  • Build their self-confidence. They should not be “hurt” by a failure, they should learn from their mistakes and go on
  • Keep in touch with “specialist”, Greek school teacher, parents
  • Give them work related to ICT, an area they enjoy dealing with
  • Do not go very fast
  • Let them speak for themselves. They know better than anyone else what worries them most


Dyslexia and LD is not a disease or as some parents think the end of the world. It is simply a difference and as such it must be dealt. What we mostly need to do as teachers is raise our awareness on the matter. There are loads of books, websites and articles available to achieve this. It is more than certain, that we will meet students with LD in the future, if not already have and just avoiding it, is simply a vain cancellation of ourselves. A good start,   apart from the above, is the legal framework of the country we teach, so that we are aware of the rights and regulations of the students we work with. A student with LD or Dyslexia should be a challenge for us and not a situation to avoid. We are given a chance to become a better teacher through it not only for the child with Dyslexia, but for the whole class. If our student has a “difference”, we need to show we adopt it and become “different” as well. It is a situation we should be involved if we really love teaching and certainly the smile we will get back is worth our effort.




British Dyslexia Association: http://www.bdadyslexia.org.uk

Driver Youth Trust (DYT) The fish in the tree: Why we are failing children with Dyslexia: http://www.bdadyslexia.org.uk/files/DYT-FishintheTree-LR.pdf

Dyslexia Scotland: http://www.dyslexiascotland.org.uk

Elliott Julian  & Elena L. Grigorenko (2014) The dyslexia debate, New York, Cambridge University Press

HMIE (2008) Education for learners with Dyslexia, Livingston, HMIE

NASEN Training Project (undated) Introduction to Support for Learning, Information on a range of conditions, unit 2 – «What makes learning difficult?», conditions 1-9

Reid Gavin (2005) Dyslexia, New York, Continuum books

Republic of Greece (2008) Law nr.3699 Special treatment and education of individuals with disabilities or special learning difficulties, Athens: Newspaper of the Republic of Greece, issue 1, sheet number 199

Republic of Greece (2013) Law nr.4186 Restructuring of Secondary Education, Athens: Newspaper of the Republic of Greece, issue 1, sheet number 193


Δυσλεξία και Μαθησιακές Δυσκολίες στη διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας

Η  Δυσλεξία και οι μαθησιακές δυσκολίες στη διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας είναι ένας τομέας, όπου η πληροφόρηση είναι μικρή, ενώ το ενδιαφέρον μεγάλο. Δύο διαλέξεις, που θα γίνουν σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα με το παραπάνω θέμα οργανώνονται από τον καθηγητή Αγγλικής, εξεταστή και αξιολογητή τεστ Αθηνά, Παναγιώτη Κωνσταντινίδη*. Οι διαλέξεις γίνονται στα πλαίσια της έκθεσης Ξενόγλωσσου Βιβλίου «International Publishers Exhibition 2014».


Η παρουσίαση θα γίνει στην Αγγλική. Θα γίνει αναφορά στο τί είναι Δυσλεξία, ποιό πλαίσιο ισχύει σήμερα στην Ελλάδα, τί πρέπει να επιδιώκει και τί να αποφεύγει ο καθηγητής Αγγλικής. Θα παρουσιαστούν παραδείγματα γραπτών που «δείχνουν» δυσλεξία ή μαθησιακή δυσκολία. Θα δοθεί σχετική βιβλιογραφία και references στο τέλος κάθε παρουσίασης. Η συμμετοχή είναι ΔΩΡΕΑΝ.


Στη Θεσσαλονίκη, η διάλεξη θα γίνει στις 30/8 και ώρα 17:00 στο The MET Hotel. To πρόγραμμα:


Στην Αθήνα, στις 7 Σεπτεμβρίου στις 10 το πρωί στο ξενοδοχείο CARAVEL. To πρόγραμμα:


Η σχετική σελίδα στο facebook:

Θεσσαλονίκη: https://www.facebook.com/events/786366904748435/?ref_dashboard_filter=upcoming

Αθήνα: https://www.facebook.com/events/743177069057494/?ref_dashboard_filter=upcoming


* Ο Παναγιώτης Κωνσταντινίδης είναι καθηγητής Αγγλικών με 20ετή εμπειρία, oral examiner επιπέδων Β2-C2 και πιστοποιημένος αξιολογητής «Αθηνά τεστ» για δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες.  Εργάζεται στην ομάδα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Αιγαίου και freelance καθηγητής Αγγλικών σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.  Είναι κάτοχος του Cert. In English Methodology από το British Council,  Diploma in IT από το Open University της Αγγλίας και μεταπτυχιακού PGCert in Support for Learning από το University of Glasgow. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του στο pkon@aegean.gr





Coursera ένας χρόνος μετά.

Το blog είχε ασχοληθεί πέρυσι με τη δωρεάν εκπαίδευση που προσφέρει το coursera μέσα από προγράμματα γνωστών Πανεπιστημίων ανά την υφήλιο (https://kakoblogger.wordpress.com/2012/09/05/coursera-%cf%85%cf%88%ce%b7%ce%bb%ce%bf%cf%8d-%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%80%ce%ad%ce%b4%ce%bf%cf%85-%ce%b5%ce%ba%cf%80%ce%b1%ce%af%ce%b4%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7-%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82-%ce%ba%ce%b1/).
Τότε το coursera είχε αρχίσει να γίνεται γνωστό σιγά σιγά. Σήμερα, ένα χρόνο μετά τη γέννησή του, το coursera έχει πάρει άξια τη θέση που του αρμόζει στον τομέα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Ο ενδιαφερόμενος πλέον μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε 339 διαφορετικά courses που προσφέρουν τα 62 από τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου. Σχεδόν 3.400.000 άνθρωποι κάθε ηλικίας, παρακολουθούν τα sessions σε διάφορους τομείς, από μαθήματα Δημιουργικής Γραφής και Επιδημιολογία, μέχρι Ιστορία της Ροκ Μουσικής. Οι σειρές μαθημάτων είναι οργανωμένες με αυστηρά deadlines και εργασίες. Το εγχείρημα έχει ήδη πετύχει και σίγουρα θα αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο στο άμεσο μέλλον. Περισσότερα στον ιστότοπο του coursera στο www.coursera.org

Φοιτητές και Διοικητικοί υπάλληλοι Πανεπιστημίου Αιγαίου στον ίδιο αγώνα

Οι εργαζόμενοι διοικητικοί υπάλληλοι του τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης στη Σύρο συνεχίζουν τον αγώνα τους ενάντια στο Μνημόνιο ΙΙΙ που έφερε μεταξύ άλλων δεινών και απολύσεις σε 38 από αυτούς. Αποφάσισαν λοιπόν με ένα διαφορετικό τρόπο να γνωστοποιήσουν την κατάσταση. Πέρα από τις απεργίες και καταλήψεις που ήδη συμπληρώνουν δύο εβδομάδες μετά και από απόφαση του Συλλόγου Εργαζομένων στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, την Τετάρτη 28/12 άνοιξαν τις πόρτες τους στους φοιτητές για να τους…μαγειρέψουν, να μάθουν σε κάποιες κοπέλες πλέξιμο, αλλά και να δώσουν συμβουλές σε θέματα Πληροφορικής. Το εγχείρημα είχε επιτυχία, μιας και φοιτητές και εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα. Αξιοσημείωτη είναι η απόφαση του Φοιτητικού Συλλόγου του τμήματος ΜΣΠΣ της Σύρου, να συνδράμει οικονομικά τους απεργούς, απόφαση αξιέπαινη και μόνο σαν σκέψη.

Οι kakobloggers χαιρετίζουν τον αγώνα των φοιτητών και των εργαζομένων στο Πανεπιστήμιο για ένα καλύτερο αύριο, ενάντια στον τρόμο της ανεργίας και της στέρησης της αξιοπρέπειας.

Γιατί απεργούν οι διοικητικοί υπάλληλοι του Πανεπιστημίου Αιγαίου:


Η απόφαση του Φοιτητικού Συλλόγου για ενίσχυση των απεργών:


Φωτογραφίες από τη συνάντηση φοιτητών – Διοικητικών (κάντε κλικ πάνω στην εικόνα για μεγένθυνση):

Ανοιχτή πρόσκληση – συζήτηση «Η Σύρος χωρίς το Πανεπιστήμιο»



Το Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου απευθύνει ανοικτή πρόσκληση-συζήτηση προς τη τοπική κοινωνία και τους θεσμικούς φορείς της Σύρου με θέμα:

«Η Σύρος χωρίς το Πανεπιστήμιο»

Σε αυτή θα αναφερθούν αναλυτικά τα τρέχοντας προβλήματα που απασχολούν την Γ/θμια Εκπαίδευση και ειδικότερα το Πανεπιστήμιο Αιγαίου όπως είναι: οι συνεχείς μειώσεις σε διδακτικό προσωπικό, ο  πρόσφατα ψηφισθείς νόμος 4093/2012 και οι απώλειες σε διοικητικό προσωπικό καθώς και τοεπικείμενο σχέδιο «ΑΘΗΝΑ» που αφορά στην «αναδιάρθρωση/ αναμόρφωση/ ανασυγκρότηση» των δομών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σχέδιο που πρόκειται να εφαρμοστεί άμεσα με κίνδυνο τη συρρίκνωση ή και κατάργηση Ακαδημαϊκών Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε όλη την επικράτειά του.

Η συζήτηση που είναι ανοικτή σε όλη τη τοπική κοινωνία και στην οποία προσκαλούνται θεσμικοί φορείς και παράγοντες του τόπου θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ, στις 22.11. 2012, ώρα: 18:00 μμ.

Έχοντας της πεποίθηση ότι αυτή η περίοδος αποτελεί πρόκληση για την ανάπτυξη αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας καλούμε την όλες και όλους να συμμετάσχουν σε αυτή.

Coursera: Υψηλού επιπέδου εκπαίδευση χωρίς κανένα κόστος

Σε μια εποχή που το ρευστό αποτελεί μουσειακό είδος είναι πολύ δύσκολο να σου παρέχονται υπηρεσίες πολύ υψηλού επιπέδου χωρίς να χρειαστεί να βάλεις το χέρι στην τσέπη και χωρίς να σηκωθείς από το γραφείο σου. Κι όμως, κάτι τέτοιο συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό με το coursera.

Ένας πολύ καλός φίλος, Έλληνας επιστήμονας που ζει μόνιμα στο εξωτερικό, μας το πρότεινε στις αρχές του καλοκαιριού. Μου ήταν δύσκολο να πιστέψω αρχικά πως θα μπορούσα να «σπουδάσω» ή έστω να παρακολουθήσω κάποιο course Αμερικανικών και Βρετανικών Πανεπιστημίων από απόσταση και εντελώς δωρεάν. Αλλά το coursera.org το παρουσίαζε ξεκάθαρα και ολοκληρωμένα. Πάνω από 200 διαφορετικά courses «τρέχουν» μπροστά σου από 30 και πλέον από τα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου. Ανάμεσά τους, ονόματα που υπό άλλες συνθήκες απαιτούν πολύ χρήμα για να παρακολουθήσεις ένα distance learning course: Princeton, Michigan, John Hopkins, Stanford και η λίστα πρόσφατα μεγάλωσε με επίσης φημισμένα ιδρύματα της Ευρώπης , όπως το University of Edinburgh και το Ecole Polytechnique Federale της Λωζάννης.

Η όλη προσπάθεια των ιδρυτών του Coursera, για τους οποίους μπορεί κανείς να διαβάσει στον ιστότοπο που παρατίθεται, πήρε σάρκα και οστά όταν τον Απρίλιο του 2012, 16.000.000 προσφέρθηκαν από τους John Doerr (ο οποίος έχει επίσης χρηματοδοτήσει κολοσσούς όπως η Netscape, Google και Amazon) και τον Scott Sandell, πέμπτο πλουσιότερο επενδυτή σε τεχνολογίες Πληροφορικής το 2011 σύμφωνα με τη σχετική λίστα Forbes. Η συνεργασία αρχικά με 4 Πανεπιστήμια κολοσσούς (Princeton, Stanford, Michigan, Pennsylvania) και η τεχνογνωσία της ομάδας που έστεισε το όλο εγχείρημα, έφερε το coursera σήμερα, μόλις μερικούς μήνες μετά, να απαριθμεί πάνω από 1.000.000 φοιτητές σε 196 χώρες.

Η προσωπική εμπειρία μετά την ολοκλήρωση ενός course σε θέμα σχετικό με το διαδίκτυο και τα δίκτυα γενικότερα, διάρκειας 7 εβδομάδων, μόνο θετικά σχόλια προκαλεί. Οργανωμένο στήσιμο, αυστηρές ημερομηνίες για τις εργασίες και τα quizzes, forums φοιτητών, πολύ καλά καταρτισμένοι καθηγητές και εργασίες υψηλού ακαδημαϊκού επιπέδου συνθέτουν το παζλ της επιτυχίας. Υπάρχει όμως και ένα «αλλά». Το coursera δεν είναι κάτι που μπορείς να το δεις χαλαρά σαν να νοίκιασες ένα DVD και πας στο σπίτι να το δεις. Οι γνώσεις που προσφέρει είναι Πανεπιστημιακού επιπέδου, στα περισσότερα courses δίδεται πιστοποιητικό, εφόσον βέβαια περάσει κανείς τις εργασίες και φτάσει μια βάση της τάξης του 75%. Επομένως, θα πρέπει ο ενδιαφερόμενος να το δει σοβαρά, ώστε να ωφεληθεί πραγματικά από αυτό και να γεμίσει το χρόνο του με κάτι πολύ επoικοδομητικό στον τομέα που τον ενδιαφέρει. Και αυτός μπορεί να είναι από Στατιστική και Φαρμακολογία, μέχρι Παγκόσμια Μουσική. Είναι τέτοιο το εύρος των courses που παρέχονται, που σίγουρα κάτι ενδιαφέρον υπάρχει για τον καθένα.

Τέλος, είναι απαραίτητο να έχει κάποιος ένα πολύ καλό υπόβαθρο Αγγλικής Γλώσσας, τουλάχιστον επιπέδου C1 (Advanced). Διαφορετικά, θα είναι δύσκολο να παρακολουθήσει videos του καθηγητή και πολύ περισσότερο να γράψει μια ακαδημαϊκή εργασία. Επίσης θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα χρειαστεί 4-8 ώρες την εβδομάδα μελέτης για 5 έως 12 εβδομάδες που διαρκεί η κάθε σειρά, κάτι το οποίο είναι μηδαμινό μπροστά στην επικαιροποιημένη γνώση που το coursera προσφέρει. Ίσως για αυτό, στο course που παρακολουθήσαμε ξεκίνησαν 41000 άτομα, αλλά στην πηγή έφτασαν λιγότεροι από 6000. Είναι κι αυτό ένας στόχος, μια πρόκληση. δεν υπάρχουν κάποιες απαιτήσεις εισαγωγής, απλά δηλώνεις συμμετοχή και στην πορεία δεν υπάρχει κανένα είδος penalty αν δεν μπορείς να συνεχίσεις. Τα ίδια τα μαθήματα όμως έχουν απαιτήσεις και θέλουν το χρόνο τους.

Εμείς, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε μαθήματα εκεί και να σας ενημερώνουμε.  Ίσως είναι καιρός να αφήσει κανείς  το τηλεκοντρόλ και να δώσει μια ευκαιρία γνώσης στον εαυτό του. Το μέλλον στην εκπαίδευση είναι κάπως έτσι και είναι ευχάριστο που προς το παρόν τουλάχιστον παρέχεται δωρεάν.

Περισσότερες πληροφορίες:


Σεμινάρια της Ερμούπολης

Για 28ο χρόνο οργανώνονται τα Σεμινάρια της Ερμούπολης, από το Επιστημονικό και Μορφωτικό Ίδρυμα Κυκλάδων με την επιστημονική αρτιότητα και την φροντίδα του τμήματος Νεοελληνικών ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικής Έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται από την Παρασκευή 6 ως την Κυριακή 15 Ιούλη στα Γ.Α.Κ.- Αρχεία Νομού Κυκλάδων (πλατεία Μιαούλη) και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου(αίθουσα παλαιού 1ου Γυμνασίου Σύρου) 9:30-13:00 και 18:30- 21:00.
Και φέτος έμφαση δίνεται σε ιστορικά θέματα και τις νέες τεχνολογίες. Ενδεικτικά αναφέρω ενότητες που θα συζητηθούν όπως νέες προσεγγίσεις της στρατιωτικής δικτατορίας 1967-1974, Ελλάδα και Ευρώπη τον 19ο αιώνα και τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας στην οικονομία και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον για την τοπική ιστορία της Ερμούπολης αποτελεί η ενότητα για τα ιστορικά μνημεία της Σύρου την Κυριακή 8 και τη Δευτέρα 9 Ιουλίου που επιμελείται η Μαρία Θηρεσία Δαλεζίου. Μια θεματική ενότητα που μας γνωρίζει θεατές αλλά και αθέατες όψεις της πολιτιστικής κληρονομιάς αυτού του νησιού, που μας ευαισθητοποιεί για το αρχιτεκτονικό έργο του Πάτροκλου Καραντινού αλλά και που μας παρακινεί να μην σβήσουμε από την μνήμη μας τα ιστορικά μνημεία του νησιού της Σύρου.
Καλή επιτυχία στα Σεμινάρια της Ερμούπολης!!!

Ελένη Παπαμακαρίου


Δείτε εδώ το πρόγραμμα αναλυτικά: